2010: Het debuutjaar van een nieuw lokaal raadslid

Op 3 maart 2010 spraken de kiezers in Geertruidenberg zich uit over wie er in de gemeenteraad zou gaan plaatsnemen, 48% van de kiezers in ieder geval. Uw Drie Kernen werd met 3 zetels gekozen. Relatief gezien een grote overwinning voor een nieuwe partij. Ongeveer een half jaar eerder had Albert Smit zich afgesplitst van de VVD-fractie en vanaf 1 januari 2010 vormde hij al de eenmansfractie Uw Drie Kernen

Albert Smit, Jan Slenders en ik werden als raadsleden gekozen. De uitslag van de verkiezingen had een versnipperd politiek landschap tot gevolg. Nipte winnaar in aantal raadszetels was Keerpunt ’74. CDA en Uw Drie Kernen ieder 3 zetels, VVD, GroenLinks, Partij Samenwerking en PvdA 2 zetels en de SP vormt een eenmansfractie

Na de verkiezingen begon de vorming van een college. Volgens de gewoonte is de grootste partij daarbij het eerst aan zet. Keerpunt mocht daarom proberen om een coalitie te vormen. Met elke partij werd een informerend gesprek gevoerd. Hierna was het voor een aantal partijen direct einde verhaal. Met SP, GroenLinks, PvdA en VVD werd niet meer gesproken. Kennelijk had een coalitie met partijen die de afgelopen periode meededen of een te progressief karakter hebben voor Keerpunt niet de voorkeur. Overigens is de coalitievorming vooral een kwestie van wie past bij wie. Men zal het zelf niet snel toegeven, maar de emotie wint het in dit proces vaak van de logica. Aan de andere kant worden tactische overwegingen weer wel nadrukkelijk bij deze stoelendans betrokken. Je wil natuurlijk wel een samenwerking waarbij de deelnemers zich goed voelen en waarin iedereen de voor hen belangrijke zaken voor elkaar kan krijgen. Polderen met een beetje ellebogenwerk

Bij de bejegening van onze nieuwe beweging U3K, dropen de twijfels tussen de regels in de verslagen door. De verkiezingscampagne was op het scherpst van de snede uitgevochten en dat was Keerpunt niet gewend. Persoonlijk vond ik dat allemaal wel meevallen. Uw Drie Kernen werd beschouwd als grootste opponent en vanwege de onervarenheid van de nieuwe raadsleden en de nieuwheid van de beweging werd er met de nodige argusogen naar ons gekeken. Met de kennis van nu zal men zeggen dat het allemaal 100% meevalt en dat de introductie van Uw Drie Kernen zelfs een welkome aanvulling is op de gemeenteraad. In de nadagen van de verkiezingen was dat echter wel anders

Naarmate de gesprekken vorderden, werd ook het vertrouwen in Uw Drie Kernen groter. Er werd een coalitie gesmeed met het CDA. Hiermee werd een meerderheid gehaald van 10 van de 19 zetels, de kleinst mogelijke meerderheid. Te klein, werd geoordeeld. Van de andere partijen had een alliantie van Partij Samenwerking op voorhand de voorkeur van de meesten. Als belangrijkste reden hiervoor kan worden aangedragen dat Partij Samenwerking ook een lokale partij is. Dat schept toch een band. Uiteindelijk werd een coalitie gevormd tussen Keerpunt, Uw Drie Kernen, CDA en Partij Samenwerking. Als wethouder werden gekozen Ruud van de Belt (Keerpunt), Albert Smit (U3K), Lida Verschuren (CDA) en Wim Quirijnen (Partij Samenwerking

Waarom wil iemand raadslid worden? Goede vraag met een in wezen eenvoudig antwoord. Ieder (aspirant-)raadslid heeft een meer dan gemiddelde betrokkenheid bij het reilen en zeilen van de gemeente. Meestal met een bijzondere interesse in de gevolgen van het bestuur op de gemeenschap. Altijd is er sprake van enig eigenbelang. De meest voorkomende variant van eigenbelang is simpelweg eigenwijsheid. Het is vaak aandoenlijk om te constateren hoe eigenwijs raadsleden zijn. Ik ben hierin overigens geen uitzondering

Ik wilde raadslid worden om daadwerkelijke invloed te hebben op het besturen van de gemeente. Mijn interesse gaat daarbij in het bijzonder uit naar het creëren van een goed woon- en leefklimaat in onze gemeente. Het gaat er mij om op langere termijn, zeg 2040, te zorgen voor een goed en passend voorzieningenniveau. Dat zal dan ook passend in financiële zin moeten zijn. Op kortere termijn moet er meer realistisch omgesprongen worden met alle woningbouw in deze gemeente. In 1 of 2 periodes van 4 jaar zal hiervoor een stevige basis gelegd moeten worden. Ik ga er vanuit dat ik als raadslid maar 1 of 2 periodes meega. Je loopt toch het risico om de volgende keer niet meer gekozen te worden. Een ander risico is om binnen of na 4 jaar opgebrand te zijn. Dit risico is niet ondenkbaar.

Vanaf 2008 is de wereld behoorlijk veranderd. De kredietcrisis is hiervan de oorzaak. Maar we mogen de economische groei van landen in Zuid-Amerika en Azië en het energievraagstuk zeker niet uitsluiten. Voor mij staat vast dat de wereld en dus ook de gemeente Geertruidenberg er in 2040 heel anders uit zal zien. Misschien niet direct in fysieke zin, maar zeker in economische en culturele zin. Eén van de veranderingen die gaat plaatsvinden is de ontwikkeling en de opbouw van de bevolking. Het is gewoonweg vreemd om te constateren dat veel gemeenten en ook raadsleden zich niet realiseren wat er voor veranderingen op ons afkomen. Het lijkt er sterk op dat we met z’n allen in een soort ontkenningsfase zitten. Het is zaak om via feiten en kennis snel te komen tot het aanvaarden van het onafwendbare en er rekening mee te houden in besluitvorming. Ik noem een paar cijfers over dit onderwerp

Tot 2040 zal de bevolking van Geertruidenberg met 14% afnemen. In 2025 is het aandeel 0-14 jarigen met 22% gedaald. Het aandeel 65-plussers is in 2025 gestegen met 52%. De cijfers zijn gerelateerd aan de situatie in 2008. Het aantal huishoudens blijft daarentegen nog tot ongeveer 2025 groeien. Er zullen dus steeds minder mensen in 1 woning gaan wonen. Daardoor blijft er nog een behoefte bestaan aan nieuwe woningen. De kanttekening die daarbij geplaatst dient te worden is de vraag over wat voor woningen we het dan hebben. De gemiddeld kleinere huishoudens komen door meer éénpersoonshuishoudens en ouderen die met tweeën in een woning wonen. Die doelgroep zal vaak niet een vrijstaande woning kunnen betalen of nodig hebben.

Oud ABP-CFO Prof. Jan van de Poel (Parool 24-12-2010 Regering plunderde pensioenfonds ABP): “Het pensioenprobleem is uitermate simpel. Met de stijgende levensverwachting en ons huidige levenspatroon kan het niet zo zijn dat je op je 27ste begint met werken, op je zestigste stopt en daarna veertig jaar gratis op vakantie gaat. Dat kan alleen in een Staat die leunt op slavernij. Dus als mensen gezond zijn, moeten ze werken. Dit is een demografische tijdbom die al heel lang tikt, een piramidespel. Nog steeds wordt er gedaan alsof er niets aan de hand is.''

Een demografisch piramidespel. Dat is een goede omschrijving van hoe Nederland ervoor staat. Ik ga daar geen analyse van maken, maar als je de feiten en cijfers erbij pakt, kan het gewoon niet anders dan dat er de komende 25 jaar grote veranderingen op onze maatschappij afkomen. Dat heeft dus ook gevolgen voor een gemeente als Geertruidenberg. Ik wil daar in de beginfase bij zijn om er sturing aan te geven

Te beginnen bij de woonvisie van onze gemeente. In de periode 2005 -2010 zijn in de gemeente Geertruidenberg 795 nieuwe woningen gebouwd.  Gemiddeld zijn dat 159 woningen per jaar. Ter vergelijking: in 2005 zijn in Geertruidenberg 54 nieuwe woningen opgeleverd (bron CBS Statline). Op dit moment zijn er nog 247 woningen in aanbouw in de gemeente. Diverse projecten zijn nog niet ten uitvoer gebracht. Er zijn nog plannen voor 615 nieuwe woningen. De 100 woningen in het Koninginnebastion maken hier onderdeel van uit

Indien alle plannen worden uitgevoerd, dan zijn er 1.657 woningen in de gemeente bijgebouwd sinds 2005.

Laten  we ons concentreren op de plannen die nog niet zijn gestart met de bouw. De rest van de woningen, inclusief het Koninginnebastion, telt op tot een totaal van 1.142. Hier kan niets meer aan worden veranderd en dit aantal dient te worden beschouwd als een gegeven. De plannen die nog niet in uitvoering zijn betreft een aantal van 515 woningen. Wat kunnen we hier nog aan doen is de vraag. Kijkend naar de projecten waar die 515 onderdeel van uitmaken, kan ik concluderen dat het bestuur zich de afgelopen tijd alleen heeft blindgestaard op aantallen. Als de aantallen maar zekergesteld waren, dan zitten we goed, dat was de gedachte. Want anders zouden we weleens heel weinig woningen meer mogen bouwen in de nabije toekomst. Ik vraag me dan af wat de reden van dat laatste dan zou zijn. Zit daar misschien achter dat er zoveel woningen helemaal niet nodig zijn in de gemeente Geertruidenberg?

Natuurlijk hebben we zoveel woningen niet nodig. In ieder geval niet voor de woonbehoefte van onze eigen bevolking. We hebben de woningen echter wel nodig om enkele hogere doelen te verwezenlijken. Hoe anders zou eigenlijk het centrum van Raamsdonksveer verbeterd dienen te worden, hoe anders zouden 4 agrarische bedrijven uit de kom van Raamsdonk verplaatst moeten worden, hoe anders zou het smerige aangezicht van de historische stad Geertruidenberg gesaneerd zijn, hoe anders zou een bedrijventerrein in de Boterpolder gesaneerd zijn?

Dan zitten er in het aantal van 515 woningen ook nog projecten die al lang en breed geregeld zijn, zoals de woningen op de voormalige locatie van garage Leemans in Geertruidenberg. En wat te denken van de jaren ’30 woningen op de locatie van de verplaatste Praxis in Raamsdonksveer? O ja, daarnaast liggen ook nog de Jumbo en de Leen Bakker. We hebben het dan over de laatste fase van Heereland. Ongetwijfeld zullen dat meer dan 100 woningen zijn.

De conclusie is dat de raad van de gemeente Geertruidenberg klem zit en geen andere kant meer op kan. Zie hier het grote dilemma van het raadslid. Op details wil je misschien een andere kant op, maar de mammoettanker die gemeente heet, heeft een andere koers en laat zich niet snel een andere kant op sturen. Welke koers dat is, is overigens niet geheel duidelijk. De gemeente heeft namelijk geen visie op de toekomst. Er overkomen ons namelijk alleen dingen. Dat was ook de makke van de pilot Bouwen binnen strakke contouren. De gevolgen van de overvloed aan woningbouw zijn op dat moment geheel niet serieus bekeken. Wat gebeurt er met het voorzieningenniveau in brede zin als je in 10 jaar tijd met 17% aan woningen groeit? Er is nergens rekening mee gehouden en daarmee overkomt het ons.

We hebben de pech dat de gemeente een forse bezuinigingsopgave nog moet invullen. Er zal 4,5 ton op de organisatie bezuinigd moeten worden. Indirect heeft dit invloed op zaken die de gemeente voor zijn rekening neemt. Er zal minder door de gemeente worden gedaan en dat merken we als burgers. In feite is het wel te gek dat hier nog geen echte discussie over heeft plaatsgevonden. De discussie wordt steeds naar achter geschoven als een scholier die geen zin heeft om zijn huiswerk te maken. Uiteindelijk gebeurt het niet en kijkt ie wel hoe het zal gaan of er zal op het laatste moment paniekerig en snel heel veel gedaan moeten worden. Dit terwijl de oplossingen voor de hand liggen. Waarom heeft deze gemeente, met een paar dorpen die tegen elkaar aan liggen 2 zwembaden, 2 bibliotheken, een paar scholen met een minimaal aantal leerlingen en een lappendeken aan openbare en semi-openbare accommodaties? Volgens mij kan dat wel wat minder. Het is de vraag of de raad over de schaduw van het verleden kan uitstijgen. Sommige raadsleden, en partijen, kunnen het niet nalaten om vanuit een historische achtergrond de eigen achterban met hand en tand te verdedigen. Keerpunt heeft zijn wortels in Geertruidenberg en de algemene publieke opinie is dat Keerpunt er wel voor zorgt dat de bewoners van de kern Geertruidenberg zich niet achtergesteld kunnen voelen. Datzelfde gaat volgens de publieke opinie op voor het CDA (Raamsdonk) en Partij Samenwerking (Raamsdonksveer). Het is overigens de vraag of onze burgers dat zelf wel zo voelen, misschien zit die gedachte wel alleen bij de partijen en de politiek zelf.

Uw Drie Kernen wil uitdrukkelijk niet gelinkt zijn aan 1 kern. Volgens mij slagen de raadsleden daar wel in, hoewel het moeilijk is om beeldvorming te sturen. In het begin werden we gezien als ondernemerspartij. Toch vreemd met 2 enigszins progressieve ambtenaren in de fractie en een wethouder die ‘gewoon’ werknemer was. Geen enkele ondernemer dus in het gemeentebestuur vanuit Uw Drie Kernen. We hebben echter wel oog voor de belangen van de ondernemers, omdat daar de economische motor ligt van onze maatschappij. Zonder toekomstvisie zal het maar de vraag zijn of er ooit nog enige lijn in het besturen te bespeuren zal zijn. Voor we het door hebben, zal een gemeentelijke herindeling ons wel ‘overkomen’. In dat geval zal er geheel geen plaats meer zijn voor het verdedigen van een enkele kern. Maatregelen worden dan opgelegd en die zullen geslikt worden, goedschiks of kwaadschiks. Zoals onze stadshistoricus Bas Zijlmans meerdere malen terecht heeft opgemerkt, heeft Geertruidenberg in het verleden vaak de verkeerde keuzes gemaakt. Kunnen we daar niet van leren en er in ieder geval voor zorgen dat we de goede keuzes gaan maken

Op de planning van de raad staat voor 2011 een structuurvisie. Dat document is een eis die uit de Wet ruimtelijke ordening voortkomt. Ik zou deze gelegenheid echter willen gebruiken om wel tot een toekomstvisie te komen. De gemeenschap kan worden ingezet met een brede vertegenwoordiging van allerlei verenigingen, bedrijven en betrokken burgers. Dan kunnen we het eens echt over belangrijke zaken hebben. Ik krijg namelijk kromme tenen als ik sommige discussies zie. We hebben het over het strooien van de wegen, over hondenpoep, over het wegtrekken van winkels van de Bergse Markt, over de lelijke panden aan de Keizersdijk en over hoge belastingdruk. Wat kunnen we toch klagen allemaal. Heeft niemand nu door dat er altijd maar weer naar de gemeente wordt gewezen voor oplossingen? Ik ben het helemaal met de trendwatcher Adjiedj Bakas eens als die zegt dat we allemaal verwende mormels zijn. In Nederland zijn we gewend geraakt aan de idee dat een ander onze problemen wel oplost en de troep achter ons opruimt. We zullen echter veel meer zelf moeten gaan doen en dat gaat ten koste van de gemeentelijke dienstverlening. Die is namelijk over een aantal jaar niet meer te betalen. Voor niets gaat de zon op.

Laten we het hebben over datgene wat we van de gemeente gedaan willen zien. Kan de gemeente zorgen voor meer banen? Nee, maar laten we een gemeente zijn met voldoende kwalitatief goede scholen en sportvoorzieningen. Kan de gemeente zorgen voor meer leuke horecagelegenheden? Nee, maar laten we zorgen dat je hier goed en veilig kan fietsen, autorijden en wandelen, dat de woonomgeving er aantrekkelijk genoeg uitziet, zodat het fijn is om hier te wonen. Niet te druk, goede school- en sportaccommodaties, snel op de rijkswegen, een gevarieerd woning- en winkelaanbod: zowel het goede van het stads- én het dorpsleven. Dan komen ook die zaken die de gemeente niet direct kan oplossen wel goed

Is dat allemaal te doen in 4 jaar en misschien 8? Ik denk van niet, maar ik wil het proberen. Ik wil één van de druppels zijn die de steen uitholt. We zullen het gaan zien.

Bart van Strien